OtwierajÄ…c rejestr uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym czÄ™sto nie do koÅ„ca orientujemy siÄ™, co tak naprawdÄ™ dzieje siÄ™ z naszÄ… wpÅ‚atÄ… i gdzie trafia podpisane przez nas zlecenie. Aby rozwiać nasze obawy osoba, u której realizujemy transakcjÄ™ powinna poinformować nas jak dziaÅ‚a caÅ‚y mechanizm nabywania jednostek uczestnictwa. Tylko na pierwszy rzut oka wydaje siÄ™ on skomplikowany - w rzeczywistoÅ›ci jest jednak bardzo prosty.
Na poczÄ…tek kilka sÅ‚ów wyjaÅ›nienia. Fundusz inwestycyjny to nic innego jak nasze pieniÄ…dze, które powierzamy specjalistom, aby zarzÄ…dzali nimi w sposób jak najbardziej efektywny. Aby taka zebrana w drodze wpÅ‚at od wielu inwestorów kwota pieniÄ™dzy mogÅ‚a "funkcjonować", na rynku musi istnieć kilka instytucji, które z jednej strony bÄ™dÄ… obsÅ‚ugiwaÅ‚y fundusz, a z drugiej nas, jako jego uczestników. Bez nich fundusz nie bÄ™dzie mógÅ‚ dziaÅ‚ać.
JedynÄ… instytucjÄ…, która w myÅ›l prawa w Polsce może tworzyć fundusz inwestycyjny jest Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych (TFI), dziaÅ‚ajÄ…ce w formie spóÅ‚ki akcyjnej. Zadaniem TFI jest reprezentowanie funduszu w stosunkach z innymi podmiotami. Polega to na podejmowaniu różnego rodzaju dziaÅ‚aÅ„ zmierzajÄ…cych do prawidÅ‚owego funkcjonowania funduszu i zarzÄ…dzania nim zgodnie z wymogami prawa. TFI ponosi też przed uczestnikami funduszu peÅ‚nÄ… odpowiedzialność.
NabywajÄ…c jednostki uczestnictwa korzystamy z poÅ›rednictwa dystrybutora funduszu. Może być nim samo TFI, dom maklerski bÄ…dź placówka bankowa. Dystrybutor realizuje wszystkie dyspozycje dotyczÄ…ce uczestnictwa w funduszu. Aby dziaÅ‚ać w sposób jak najbardziej skuteczny musi być wyposażony w niezbÄ™dne materiaÅ‚y informacyjne i reklamowe oraz aktualne wyniki funduszy.
WpÅ‚acone pieniÄ…dze, za które zostanÄ… nabyte jednostki uczestnictwa trafiajÄ… na rachunek funduszu prowadzony przez Depozytariusza. FunkcjÄ™ depozytariusza może peÅ‚nić bank z siedzibÄ… na terenie Polski, oddziaÅ‚ banku zagranicznego z siedzibÄ… w naszym kraju lub Krajowy Depozyt Papierów WartoÅ›ciowych. Podmiot peÅ‚niÄ…cy rolÄ™ depozytariusza czuwa nad prawidÅ‚owym przechowywaniem aktywów funduszy (czyli naszych pieniÄ™dzy), które znajdujÄ… siÄ™ na specjalnych rachunkach. Oprócz tego kontroluje
czy fundusz jest zarzÄ…dzany zgodnie ze statutem funduszu i ustawÄ… o funduszach inwestycyjnych i czy wartość netto aktywów funduszu i jednostki uczestnictwa, którÄ… codziennie podajÄ… media, jest wyliczana w sposób prawidÅ‚owy.
W zupeÅ‚nie inne miejsce wysyÅ‚ane jest z kolei podpisane przez nas zlecenie, np. otwarcia rejestru. Każdy uczestnik funduszu posiada swój wÅ‚asny rejestr, prowadzony przez Agenta Transferowego. Tam dokonywane sÄ… każdorazowe aktualizacje danych dotyczÄ…cych uczestników, rozliczenia transakcji i polecenie wypÅ‚at pieniÄ™dzy w momencie wycofywania Å›rodków z funduszu.
PrawidÅ‚owa obsÅ‚uga klientów funduszy wymaga dokÅ‚adnego podziaÅ‚u obowiÄ…zków. Ma to na celu zapewnienie nam jak najwyższej jakoÅ›ci usÅ‚ug, a przede wszystkim bezpieczeÅ„stwa naszych pieniÄ™dzy i kwestii prawidÅ‚owego rozliczania dokonywanych transakcji. Każda z wymienionych instytucji, aby mogÅ‚a peÅ‚nić swoje funkcje w stosunku do funduszu, musi mieć zgodÄ™ Komisji Papierów WartoÅ›ciowych i GieÅ‚d, czyli organu administracji paÅ„stwowej nadzorujÄ…cego publiczny obrót papierami wartoÅ›ciowymi, w
tym m.in. fundusze inwestycyjne.
Kontrola instytucji obsÅ‚ugujÄ…cych fundusze ma jeden zasadniczy cel - ochronÄ™ naszych interesów. Z jednej strony mamy UstawÄ™ o funduszach inwestycyjnych (weszÅ‚a w życie w ubiegÅ‚ym roku), ale z drugiej musi być ktoÅ›, kto zagwarantuje przestrzeganie jej zapisów na co dzieÅ„. A sÄ… one w kwestii bezpieczeÅ„stwa uczestników dość rygorystyczne. Niektórzy specjaliÅ›ci zajmujÄ…cy siÄ™ funduszami twierdzÄ…, że nasze przepisy dotyczÄ…ce funkcjonowania funduszy sÄ… nawet zbyt restrykcyjne.
Przez caÅ‚y czas trwania inwestycji pieniÄ…dze ulokowane w funduszu pozostajÄ… naszÄ… wÅ‚asnoÅ›ciÄ…, a nie instytucji nimi zarzÄ…dzajÄ…cej, czyli TFI, lub innego podmiotu, któremu towarzystwo może zlecić tÄ™ usÅ‚ugÄ™. Jako uczestnicy nie musimy także obawiać siÄ™ sytuacji, w której bankrutuje towarzystwo zarzÄ…dzajÄ…ce funduszem. Wtedy pieniÄ…dze zgromadzone w funduszu nie mogÄ… wejść w skÅ‚ad masy upadÅ‚oÅ›ciowej TFI.
PrzyglÄ…dajÄ…c siÄ™ rynkowi funduszy w Polsce i zasadom jego funkcjonowania widać, że same fundusze nie sÄ… żadnÄ… "abstrakcjÄ…". Wielu Polaków przyzwyczajonych do wizyt w bankach sÄ…dzi zapewne, że skoro nie widać placówek funduszy i ich piÄ™knych wnÄ™trz, bogatych w marmury i szkÅ‚o, to należy traktować je nieufnie. Czasem nabywajÄ…c jednostki uczestnictwa nie zdajemy sobie sprawy, jakie przepisy prawa regulujÄ… zasady ich funkcjonowania i ile instytucji czuwa, aby to prawo byÅ‚o respektowane.
Tak naprawdÄ™ to jedynÄ… rzeczÄ…, która powinna zaprzÄ…tać naszÄ… uwagÄ™ mogÄ… być wyniki, które osiÄ…gajÄ… fundusze inwestycyjne i sposób ich zarzÄ…dzania. Zależą one od jakoÅ›ci pracy towarzystw i specjalistów, czyli doradców inwestycyjnych i analityków, zajmujÄ…cych siÄ™ zarzÄ…dzaniem naszymi pieniÄ™dzmi. W żaden sposób nie należy siÄ™ natomiast obawiać sytuacji, w której stracimy nasze oszczÄ™dnoÅ›ci w wyniku luk w przepisach regulujÄ…cych rynek funduszy inwestycyjnych.
Takiej możliwości po prostu nie ma.
